Sci-Phi: Journal of Science, Philosophy & Dialectical Inquiry e-ISSN: 3023-8914 • Vol. 2026, Issue 1, pp. 1981–1986 (e20260166)
DOI: 10.5281/zenodo.sciphi.2026.0166 Open Access (CC BY-NC-ND 4.0 International (Diamond Open Access))
John Wheeler’ın Dinamik Evren Tezi ve Bunun Yorumu
Yazar (Author):Emre Pelit
• ORCID:0009-0000-8391-4210
• E-posta: emrepelit39@gmail.com Kurum (Affiliation): Sci-Phi: Bilim ve Felsefe Araştırmaları Enstitüsü (Institute of Science, Philosophy & Dialectical Inquiry) Yayın Tarihi (Published):
• Kelime Sayısı: 450 kelime
• Sınıflandırma: Fizik & Kozmoloji (physics.hist-ph; gr-qc; quant-ph)
Öz / Yönetici Özeti — Makalenin Ana Tezi (Abstract & Core Thesis)
Örneğin Rahman suresi 29. ayette geçen “Her an yeni bir yaratılışta olan” evren tasavvuru bu üstte açıklamış olduğum kuantum köpüğü teziyle birebir örtüşmektedir. Yani bu ayette an diye kastedilen aslında Planc zaman ölçeğidir yani 10^(-43) saniyedir. Bu kapsamda düşünülürse her şeyi yaratan tek Allah tarafından vahyedilen bir kitap olduğunu Kur’an'ın tam olarak anlayabiliriz.
1. Tez (Thesis — Başlangıç Önermesi): Belki bilenler olacaktır, John Archibald Wheeler tarafından 1955 yılında ortaya konulan kuantum köpüğü fikri aslında çok ciddi dayanakları olan ve yorumları da farklı farklı yapılabilecek bir tezdir. Wheeler bu tezi genel görelilik ve kuantum mekaniğini birleştirmeye çalışırken türetmiş ve ardından bu tezin birçok konuda açıklayıcı olduğunu tespit ederek 1962 yılında yayımlamış olduğu Geometrodynamics kitabında detaylandırmıştır.
2. Antitez (Antithesis — Diyalektik Gerilim & Karşı-Sorgulama): Bu konuda bilim insanlarının gözlemlerini temel alarak başlarsam bu tezden sonra fark edildiği üzere Planc ölçeğine kadar(1.6 • 10^(-35) metre) inildiğinde yok olup tekrar oluşan, her an devir daim eden partiküllerle karşılaşılır. Kuantum belirsizlik ilkesi devreye girer ve devasa enerji paketleri ortaya çıkar yani yeterince küçük mesafelerde parçacıklar arasında çok büyük bir enerji alışverişi olur ve aslında her an Planc ölçeğinde küçük Solucan Delikleri benzeri yapılar ortaya çıkıp her an kuantum partikülleri bir yerde yok olup başka bir yerde oluşur.
Bu durumu Planc ölçeğindeki kuantum dalgalanmaları olarak yorumlayan John Archibald Wheeler, dalgalanmalara konu olan kuantum partiküllerini parçacık-antiparçacık ikilileri olarak düşünerek uzay-zaman düzleminde bir tarafta yok olup başka bir yerde tekrar oluşan parçacığın bağlantılı olduğu diğer parçacığın da onun antıparçacığı olduğunu düşünerek bu tanımlamayı yapmıştır.
Bu tezin yorumlanmasına gelince, eğer bu tezin tamamıyla doğru bir tez olduğunu kabul edersek ki zaten mantıklı olan da budur, bu durumu inançlar perspektifinden de ele almak isterim. Mesela İslam inancının kutsal kitabı Kur’an-ı Kerim'de bu konuda ayetler de vardır ama bu ayetlerin anlamı ancak günümüzde ortaya çıkmaktadır.
3. Sentez (Synthesis — Aufhebung & Üst Çözümleme): Örneğin Rahman suresi 29. ayette geçen “Her an yeni bir yaratılışta olan” evren tasavvuru bu üstte açıklamış olduğum kuantum köpüğü teziyle birebir örtüşmektedir. Yani bu ayette an diye kastedilen aslında Planc zaman ölçeğidir yani 10^(-43) saniyedir.
Bu kapsamda düşünülürse her şeyi yaratan tek Allah tarafından vahyedilen bir kitap olduğunu Kur’an'ın tam olarak anlayabiliriz.
Tam Metin İnceleme (Full-Text Article)
Belki bilenler olacaktır, John Archibald Wheeler tarafından 1955 yılında ortaya konulan kuantum köpüğü fikri aslında çok ciddi dayanakları olan ve yorumları da farklı farklı yapılabilecek bir tezdir. Wheeler bu tezi genel görelilik ve kuantum mekaniğini birleştirmeye çalışırken türetmiş ve ardından bu tezin birçok konuda açıklayıcı olduğunu tespit ederek 1962 yılında yayımlamış olduğu Geometrodynamics kitabında detaylandırmıştır.
Bu konuda bilim insanlarının gözlemlerini temel alarak başlarsam bu tezden sonra fark edildiği üzere Planc ölçeğine kadar(1.6 • 10^(-35) metre) inildiğinde yok olup tekrar oluşan, her an devir daim eden partiküllerle karşılaşılır. Kuantum belirsizlik ilkesi devreye girer ve devasa enerji paketleri ortaya çıkar yani yeterince küçük mesafelerde parçacıklar arasında çok büyük bir enerji alışverişi olur ve aslında her an Planc ölçeğinde küçük Solucan Delikleri benzeri yapılar ortaya çıkıp her an kuantum partikülleri bir yerde yok olup başka bir yerde oluşur.
Bu durumu Planc ölçeğindeki kuantum dalgalanmaları olarak yorumlayan John Archibald Wheeler, dalgalanmalara konu olan kuantum partiküllerini parçacık-antiparçacık ikilileri olarak düşünerek uzay-zaman düzleminde bir tarafta yok olup başka bir yerde tekrar oluşan parçacığın bağlantılı olduğu diğer parçacığın da onun antıparçacığı olduğunu düşünerek bu tanımlamayı yapmıştır.
Bu tezin yorumlanmasına gelince, eğer bu tezin tamamıyla doğru bir tez olduğunu kabul edersek ki zaten mantıklı olan da budur, bu durumu inançlar perspektifinden de ele almak isterim. Mesela İslam inancının kutsal kitabı Kur’an-ı Kerim'de bu konuda ayetler de vardır ama bu ayetlerin anlamı ancak günümüzde ortaya çıkmaktadır.
Örneğin Rahman suresi 29. ayette geçen “Her an yeni bir yaratılışta olan” evren tasavvuru bu üstte açıklamış olduğum kuantum köpüğü teziyle birebir örtüşmektedir. Yani bu ayette an diye kastedilen aslında Planc zaman ölçeğidir yani 10^(-43) saniyedir.
Bu kapsamda düşünülürse her şeyi yaratan tek Allah tarafından vahyedilen bir kitap olduğunu Kur’an'ın tam olarak anlayabiliriz.
Yazan: Emre Pelit
Felsefi İtirazlar ve Yazarın Savunusu (Objections & Rebuttals)
Karşıt Diyalektik Sorgulama (Fizik & Kozmoloji) — İtiraz: Bu konuda bilim insanlarının gözlemlerini temel alarak başlarsam bu tezden sonra fark edildiği üzere Planc ölçeğine kadar(1.6 • 10^(-35) metre) inildiğinde yok olup tekrar oluşan, her an devir daim eden partiküllerle karşılaşılır. Kuantum belirsizlik ilkesi devreye girer ve devasa enerji paketleri ortaya çıkar yani yeterince küçük mesafelerde parçacıklar arasında çok büyük bir enerji alışverişi olur ve aslında her an Planc ölçeğinde küçük Solucan Delikleri benzeri yapılar ortaya çıkıp her an kuantum partikülleri bir yerde yok olup başka bir yerde oluşur.
Yazarın Yanıtı (Rebuttal): Örneğin Rahman suresi 29. ayette geçen “Her an yeni bir yaratılışta olan” evren tasavvuru bu üstte açıklamış olduğum kuantum köpüğü teziyle birebir örtüşmektedir. Yani bu ayette an diye kastedilen aslında Planc zaman ölçeğidir yani 10^(-43) saniyedir.
Bu kapsamda düşünülürse her şeyi yaratan tek Allah tarafından vahyedilen bir kitap olduğunu Kur’an'ın tam olarak anlayabiliriz.
Temel Problem & Çözümleme (John Wheeler’ın Dinamik Evren Tezi ve …) — İtiraz: Belki bilenler olacaktır, John Archibald Wheeler tarafından 1955 yılında ortaya konulan kuantum köpüğü fikri aslında çok ciddi dayanakları olan ve yorumları da farklı farklı yapılabilecek bir tezdir. Wheeler bu tezi genel görelilik ve kuantum mekaniğini birleştirmeye çalışırken türetmiş ve ardından bu tezin birçok konuda açıklayıcı olduğunu tespit ederek 1962 yılında yayımlamış olduğu Geometrodynamics kitabında detaylandırmıştır.
Yazarın Yanıtı (Rebuttal): Örneğin Rahman suresi 29. ayette geçen “Her an yeni bir yaratılışta olan” evren tasavvuru bu üstte açıklamış olduğum kuantum köpüğü teziyle birebir örtüşmektedir. Yani bu ayette an diye kastedilen aslında Planc zaman ölçeğidir yani 10^(-43) saniyedir. Bu kapsamda düşünülürse her şeyi yaratan tek Allah tarafından vahyedilen bir kitap olduğunu Kur’an'ın tam olarak anlayabiliriz.