← Makale Sayfasına Dön (Sci-Phi Portal)
BibTeX (.bib) RIS (.ris)
Sci-Phi: Journal of Science, Philosophy & Dialectical Inquiry
e-ISSN: 3023-8914 • Vol. 2026, Issue 5, pp. 229–234 (e20260020)
DOI: 10.5281/zenodo.sciphi.2026.0020
Open Access (CC BY-NC-ND 4.0 International (Diamond Open Access))

LLM’lerin İnsan Davranışını Taklit Etmesi Onların “Şuur” Sahibi Olduklarını Gösterir mi

Öz / Yönetici Özeti — Makalenin Ana Tezi (Abstract & Core Thesis)

Bunun aynı şekilde birçok farklı açıklaması da olabilir ama maalesef insanoğlu aklında bir kıvılcım belirince tek doğru oymuş gibi düşünür. Gerçekte dünya düzeni Yaratıcı tarafından kurulmuştur insan sadece bu düzenin bir parçasıdır. Yani insanlar kendilerini düzen koyucu olarak görmemeliler diye düşünüyorum.

Anahtar Kelimeler (Keywords): Lerin; İnsan; Davranışını; Taklit; Etmesi; Etik & Teknoloji
Hegelyen Diyalektik Çözümleme (Dialectical Triad Analysis)

1. Tez (Thesis — Başlangıç Önermesi): Bazılarımızın bildiği şekliyle LLM’ler bazen beklenmedik şekilde davranır, mesela Othello-GPT gibi örneklerde alışılmışın dışında genelleştirmeler yapar gibi örnekler sıralamak mümkündür.

2. Antitez (Antithesis — Diyalektik Gerilim & Karşı-Sorgulama): Peki bu durum tek başına LLM mimarisinin irade fonksiyonlarını barındırdığını kanıtlar mı? Özetle, cevap, hayır, kanıtlamaz ve sadece biz insanlara bizim dışımızda da bir düzen olduğunu gösterir. Şöyle ki bilgisayar bilimleriyle azıcık ilgilenmiş kişiler bilecektir ki kod blokları bazen öncelik sırasını tam uygulamadığında darboğazla karşılaşır ve bazı kodları atlayarak sonraki kodları uygular. Bu durumda uzun LLM kod bloklarının da darboğazla karşılaşıp beklenmedik davranışlara sebep olması gayet mümkündür. Yani LLM’lerin insan davranışına benzer davranışlar göstererek monoton koddan bağımsız hareket etmesi bu şekilde de açıklanabilir.

3. Sentez (Synthesis — Aufhebung & Üst Çözümleme): Bunun aynı şekilde birçok farklı açıklaması da olabilir ama maalesef insanoğlu aklında bir kıvılcım belirince tek doğru oymuş gibi düşünür. Gerçekte dünya düzeni Yaratıcı tarafından kurulmuştur insan sadece bu düzenin bir parçasıdır. Yani insanlar kendilerini düzen koyucu olarak görmemeliler diye düşünüyorum.

Tam Metin İnceleme (Full-Text Article)

Bazılarımızın bildiği şekliyle LLM’ler bazen beklenmedik şekilde davranır, mesela Othello-GPT gibi örneklerde alışılmışın dışında genelleştirmeler yapar gibi örnekler sıralamak mümkündür.

Peki bu durum tek başına LLM mimarisinin irade fonksiyonlarını barındırdığını kanıtlar mı? Özetle, cevap, hayır, kanıtlamaz ve sadece biz insanlara bizim dışımızda da bir düzen olduğunu gösterir. Şöyle ki bilgisayar bilimleriyle azıcık ilgilenmiş kişiler bilecektir ki kod blokları bazen öncelik sırasını tam uygulamadığında darboğazla karşılaşır ve bazı kodları atlayarak sonraki kodları uygular. Bu durumda uzun LLM kod bloklarının da darboğazla karşılaşıp beklenmedik davranışlara sebep olması gayet mümkündür. Yani LLM’lerin insan davranışına benzer davranışlar göstererek monoton koddan bağımsız hareket etmesi bu şekilde de açıklanabilir.

Bunun aynı şekilde birçok farklı açıklaması da olabilir ama maalesef insanoğlu aklında bir kıvılcım belirince tek doğru oymuş gibi düşünür. Gerçekte dünya düzeni Yaratıcı tarafından kurulmuştur insan sadece bu düzenin bir parçasıdır. Yani insanlar kendilerini düzen koyucu olarak görmemeliler diye düşünüyorum.

Yazan: Emre Pelit

Felsefi İtirazlar ve Yazarın Savunusu (Objections & Rebuttals)

Karşıt Diyalektik Sorgulama (Etik & Teknoloji) — İtiraz: Peki bu durum tek başına LLM mimarisinin irade fonksiyonlarını barındırdığını kanıtlar mı?

Yazarın Yanıtı (Rebuttal): Bunun aynı şekilde birçok farklı açıklaması da olabilir ama maalesef insanoğlu aklında bir kıvılcım belirince tek doğru oymuş gibi düşünür. Gerçekte dünya düzeni Yaratıcı tarafından kurulmuştur insan sadece bu düzenin bir parçasıdır. Yani insanlar kendilerini düzen koyucu olarak görmemeliler diye düşünüyorum.

Temel Problem & Çözümleme (LLM’lerin İnsan Davranışını Taklit Etm…) — İtiraz: Bazılarımızın bildiği şekliyle LLM’ler bazen beklenmedik şekilde davranır, mesela Othello-GPT gibi örneklerde alışılmışın dışında genelleştirmeler yapar gibi örnekler sıralamak mümkündür.

Yazarın Yanıtı (Rebuttal): Bunun aynı şekilde birçok farklı açıklaması da olabilir ama maalesef insanoğlu aklında bir kıvılcım belirince tek doğru oymuş gibi düşünür. Gerçekte dünya düzeni Yaratıcı tarafından kurulmuştur insan sadece bu düzenin bir parçasıdır. Yani insanlar kendilerini düzen koyucu olarak görmemeliler diye düşünüyorum.